Przyroda zwiazkow

O przyrode zwiazkow miedzy катионными barwnikami i полиакрилонитрильными wloknami

Pytanie, ze dotyczy przyrody zwiazkow полиакрилонитрильного wlokna z катионными barwnikami, dotychczas nie mozna uwazac za w calosci zdecydowany.

Opinie wiekszosci badaczy, ze zajmowaly sie tym pytaniem, sprowadzaja sie do tego, ze wskutek wspoldzialania катионного barwnika z полиакрилонитрильным wloknem zarazem powstaja zwiazki trzech facetow:

1) duza czesc barwnika zwiazuje sie chemiczny z kwasowymi grupami полиакрилонитрильного wlokna

2) mniejsza czesc barwnika rozpuszcza sie w amorficznych strefach wlokna

3) jeszcze mniejsza czesc barwnika adsorbuje sie powierzchnia wlokna.

W warunkach rownowagi pewna czesc barwnika znajduje sie w kazdym z tych stanow.

Przyroda zwiazkow, ze powstaja przy czym, jest nastepna:

1) przy adsorbcji kationow barwnika powierzchnia wlokna powstaja zwiazki kosztem электростатических sil ciazenia [264];

2) przy chemicznym wspoldzialaniu kationow barwnika z kwasowymi grupami wlokna powstaja гетерополярные (jonowe) zwiazki [260, 265];

3) przy rozpuszczeniu barwnika w masie wlokna moga powstawac jak zwiazki kosztem sil Wan-der-Waal'sa, tak i wodorowe zwiazki [270].

Glowna role, zapewne, gra chemiczne wspoldzialanie kationow barwnika z kwasowymi grupami makromolekul wlokna.

Pytanie o charakter kwasowych grup, ostatecznie nie zdecydowany. Tak, Collinger uwaza, ze полиакрилонитрильное wlokno wspoldziala z катионными barwnikami glownie po сульфогруппам, ze powstaje we wloknie w trakcie utleniajacej polimeryzacji. Tych grup moze i nie byc, jesli jak inicjator wykorzystuja nadtlenki; w tym wypadku polimer moze zawierac tylko karboksylowe grupy [263, 271].