Ogolne wiadomosci o budowie i wlasciwosciach prostych barwnikow

Winol mozna zabarwiac do pastelowych, ciemnych tonow i do czerni. Farbowanie przeprowadza sie w neutralnym srodowisku. Dla zwiekszenia wyboru barwnika poleca sie wprowadzac chlorowy magnez (30—60% od wagi barwnika) [200]. Mocnej barw do swiatla i mokrych obrobek na виноле wysokie, ale barwy nie posiadaja dostateczna jaskrawoscia [200, 239—241].

Farbowanie prostymi barwnikami

Ogolne wiadomosci o budowie i wlasciwosciach prostych barwnikow

Proste (субстантивные) barwniki sa rozpuszczalnymi w wodzie laczeniami, ze zabarwiaja celulozowe wlokna z neutralnej albo слабощелочной kapieli. Substan-tiwnost' prostych barwnikow, czyli ich przydatnosc wydostawac sie wloknem, warunkuje sie планарностью molekul, obecnoscia dlugiego lancucha zwiazanych podwojnych zwiazkow i сульфогрупп [242]. Wiekszosc prostych' barwnikow jest sodowymi solami сульфо- albo karbonowanych kwasow азосоединений pochodnych бензидина, дианизидина podobne do tego produktow nastepnej budowy:

gdzie Ri i R2 — pochodne benzolowego albo naftaliny szeregu, ktore moga zawierac wolne rec-ale-hydroksylowe, сульфо-карбоксильные i inne grupy, a takze jeszcze i азогруппы; X — pochodne бензидина, дианизидина, стильбена, дифенилмочевины i ad. Do tej ze grupy barwnikow wchodza kompleksowe азокраси-тели, ze zawieraja miedz i inne metale, pochodne тиа-зола i фталоцианина.

Klasycznym przykladem субстантивного barwnika jest pierwszy przedstawiciel tej klasy — barwnik конго jest czerwienny (Bettiger, 1884 r.):

Niektore proste barwniki staja sie mocniejszymi do swiatla po obrobce solami miedzi, wskutek utworzenia металлокомплекса, na przyklad, proscie blekitny swiatloodporny 23М:

Wsrod prostych barwnikow wazne znaczenie maja tak zwane диазотируемые barwniki, ktore zawieraja-w molekule jedna albo kilka диазотируемых аминогрупп.