Izotermy barwnikow

Jesli barwnika wziac wiecej okreslonej ilosci, wybierana powieksza sie troche, i prawie caly nadmiar barwnika zostaje w kapieli. To zjawisko na izotermach вы-

ражено zlomami. Poniewaz przybor izotermy w kazdej cetce jest miara reakcyjnej przydatnosci barwnika przy danej koncentracji, a przybor izotermy w stycznych obwodach rozny, mozna uwazac, ze ogolny chod izotermy jest wynikiem nalozenia dwoch roznych procesow.

Rozklad izotermy moze byc zilustrowany dcn. 19. Izoterma e jest otrzymana na mocy eksperymentu; izotermy W i Z jednakowych procesow otrzymane wskutek rozkladu eksperymentalnej izotermy. Ogolny proces, w ten sposob, mozna rozlozyc na dwa oddzielne procesy: pierwszy proces, energetycznie intensywny, odpowiada chemicznej reakcji z aktywnymi grupami wlokna, drugi proces, obciazony na pierwszy, energetycznie mniej - aktywny, mozna rozpatrywac, prawdopodobnie, jak «rozpuszczenie» barwnika w masie wlokna.

Ciekawie, ze wskutek chemicznej reakcji zwiazuja sie ekwiwalentne ilosci barwnika, a wskutek «rozpuszczenia» — rozne ilosci roznych barwnikow. Na mocy proporcjonalnosci miedzy molekularnymi wagami катионных barwnikow i ich wybieranymi mozna snuc domysl, ze makromolekuly полиакрилонит-рильных wlokien zawieraja реакционноспособные grupy.

Ma dcn. 19 obwodow полиакрилонитрильного wlokna, zdolnych сорбировать barwnik, obrysowane pod postacia prostokatow; obwod e odpowiada adsorbcyjnemu zwiazkowi, obwod W— «rozpuszczeniu» i obwod Z — chemicznemu zwiazkowi barwnika z wloknem.